Geçen hafta, yönetim danışmanlarının son teknolojik dönüşüm süreçlerindeki söylemlerinin, mevcut bir işletmeyi dijital varlıkların getirdiği değişim dalgasına uyum sağlayacak şekilde konumlandırmak için nasıl ipuçları sunabileceğini ele aldık. İnovasyon giderleri azaltmaya yardımcı olsa da, mobil devrim bize teknolojiyi müşterilerle ilişkiler kurmak ve bu ilişkileri genişletmek için kullanmanın daha avantajlı olduğunu öğretti. Günümüzde dijital yerliler, genç kitlelere hitap eden kurumsal kültürler yaratmak için anlatıları kullanıyor ve geleneksel hiyerarşilerden daha iyi performans gösterme eğilimindeler. Web3'e geçmek isteyen şirketlere yol gösterebilecek yeni zihinsel modeller nelerdir? Hadi inceleyelim.
Benedict Evans, teknoloji dünyasında önemli bir ses ve kripto hayranı. İlginç bir şekilde, bu konuyu tartıştığında cevaplardan çok sorular ortaya çıkıyor; bu da muhtemelen bu hareketin henüz ne kadar başında olduğumuzu gösteriyor. Yine de Ben'in kesin olarak ifade ettiği bir şey var: Web3 vaat edilen potansiyeline ulaşacaksa, eski zihinsel modellerimiz işe yaramayacak. Bu podcast'te, dinleyiciler eski a16z ortağının işlerin nasıl gelişebileceğine dair düşüncelerini öğrenebilirler. Açık kaynaklı yazılım internetin bel kemiğidir, ancak üzerinde bağımlılık yaratan kullanıcı deneyimleri ve tekel karları sunan kapalı ekosistemlere sahip devler oturmaktadır. Bugün dijital varlıklar alanındaki çoğu kişi altyapı (çekirdekler, dosya sistemleri, ağ yığınları vb.) inşa ediyor ve bu, açık yazılımın web'in gelişmesine yardımcı olmasına çok benziyor. İşler web2'ye benzemeye başlamadan nasıl iyi kullanıcı deneyimleri ve başka soyutlamalar yaratabilirsiniz? “On yıl önce Uber ve Airbnb, 'yazılımın dünyayı yediği' dönemi temsil ediyordu; yani yazılımı bir ürünün doğasını değiştirmek için kullanan şirketler. Airbnb otel şirketlerine yazılım satmıyor, otelin ne olduğunu değiştiriyor. Bu durum diğer tüm sektörlerde tekrar tekrar yaşanıyor. Ancak Netflix veya Shein çok daha genel bir eğilimi temsil ediyor olabilir: teknoloji oyun alanını değiştiriyor, ancak oyunun kendisi o sektör tarafından oynanıyor.”
Mevcut şirketler gelişmekte olan web3 oyunlarını nasıl kazanabilir? Merkeziyetsiz otonom organizasyonlar (DAO'lar) hızla büyüyor olsalar da, modern büyük ölçekli şirketlerle aynı etkiye sahip olmaktan henüz çok uzaklar. Yine de, bu web3 yerlisi grupların neler yaptığını izlemekte fayda olabilir.
Ama önce biraz terminoloji…
Bazen anlamsal konuları netleştirmek gerekir. Gabriel Shapiro'nun açıkladığı gibi, DAO kısaltmasındaki “merkeziyetsiz” ve “otonom” kelimeleri, “organizasyon” ismini niteleyen sıfatlardır. Tüm unsurlar bir araya gelip etkileşime girdiğinde ve ortaya yeni bir şey çıktığında sihir gerçekleşir:
- Organizasyon, ortak değerleri paylaşan ve/veya belirli bir düzen içinde etkileşimde bulunan bireyler veya gruplar tarafından temsil edilebilen bir çıkar birliği olarak tanımlanır.
- Merkeziyetsizlik, gücün “geniş bir alana yayılması” ile gerçekleştiğinden daha incelikli bir kavramdır ve bu durum yoruma oldukça açıktır. Genellikle bu, grubun eylemlerini yönlendirmek için oylama yapmayı içerir. Ancak, tek taraflı hareket etme yetkisi belirli koşullar altında devredilebilir.
- Otonom olmak için, bir grubun birleşme yöntemleri ve dayandıkları kaynaklar keyfi dış kontrollerden bağımsız olmalıdır. Akıllı sözleşmeler kullanmak tek başına otonomi sağlamaz; çünkü bunlar yalnızca insan girdisiyle çağrılmayı ve harekete geçirilmeyi bekleyen pasif kod satırlarıdır.
- Yukarıdaki terimler bir süreklilik üzerinde yer alır, bu da kesin tanımlamalarını zorlaştırır. Yine de DAO'lar, mevcut kısıtlamaları dahilinde en yüksek göreceli merkeziyetsizlik ve otonomi seviyesine ulaşmak için sınırlarını mümkün olan her yönde zorlamalıdır.
Yukarıdaki niteleyici terimler en çok tartışılanlar olma eğilimindedir. Bir DAO katılımcısı olan Samantha Marin, yakın zamanda merkeziyetsizliği nihai bir hedef olarak sorgularken buldu kendini. DAO'lar kararlarının çoğunu üyelerin önerdiği oylamalara dayandırır. Ancak, bitmek bilmeyen oylamalar ilgisizliğe yol açar. Ayrıca, bir fikri oylamaya sunmak demokratik görünebilir; fakat seçim öncesinde alınan kararlar ve kararı etkileme çabaları genellikle merkezi yöntemlerle yürütülür. Belirsiz rol ve sorumluluklar, sosyal gücün baskın gelmesine kapı aralar ve bu da genellikle sadece en yüksek sesle konuşanın sözünün geçtiği anlamına gelir. Geleneksel kurumsal dünyanın katı hiyerarşilerini ortadan kaldırmak için çabalayabiliriz, ancak iyi ya da kötü, başka hiyerarşiler hâlâ iş başındadır. Moxie Marlinspike ve Jack Dorsey verilerinizin büyük bir kısmı merkezi güçlerin sunucularında dururken ve risk sermayedarları sermaye tablolarının tepesinde otururken merkeziyetsiz olduğunuzu iddia etmenin ikiyüzlülük olduğunu söyleyerek web3 hareketini eleştirdiler. Onların bakış açıları, geleceğin internetini şekillendirecek devam eden tartışmada önemli bir yere sahip. Packy McCormick de yakın zamanda bu konu hakkında yazdı:
Dijital varlık devriminin etkilerinin ikili bir durumdan ziyade bir süreklilik üzerinde var olma ihtimalini anladığımızda, günümüzde halihazırda DAO benzeri özellikler sergileyen firmalar var mı? Cevap elbette evet ve yakın zamanda birkaç örnekle karşılaştım:
- Automattic adını duymamış olabileceğiniz ancak neredeyse kesinlikle kullandığınız bir şirket. İşlettikleri şirketler portföyünde, web sitelerinin yaklaşık %43'ünü oluşturan ve diğer tüm içerik yönetim sistemlerinin toplamından daha hızlı büyüyen WordPress de bulunuyor. Girişimin 93 ülkede yaklaşık 2.000 çalışanı var ve The Verge'den Nilay Patel ile yaptıkları bu görüşmede tartışmaların blog formatında gerçekleştiği merkeziyetsiz ekipler halinde nasıl çalıştıklarını öğrenebilirsiniz; böylece alınan kararların nedenlerine dair kalıcı ve açık bir kayıt tutulmuş oluyor.
- Netflix kültürü hakkında çok şey yazıldı. Daha fazla bilgi edinmek için bu sunuma göz atabilirsiniz ancak kısaca özetlemek gerekirse, özerk bir ortamda başarılı olabilecek kişileri işe almayı hedefliyorlar. Çoğu şirket büyüdükçe özgürlüğü kısıtlar, ancak bu yayın devi tam tersini yapıyor. Süreçlere bağlılık kültürünü teşvik etmek yerine; yaratıcılık, öz disiplin, özgürlük ve sorumluluk odaklı bir ortamı destekliyorlar.
Kısa bir not: Geçenlerde şu alıntıya denk geldim… oldukça dikkat çekici:
“Günümüzde, en sevdiğiniz diziyi 'Girişi Geç' butonunu kullanmadan izlediğinizi hayal etmek zor. Netflix'te normal bir günde 'Girişi Geç' butonuna 136 milyon kez basılıyor ve bu da üyelerimize toplamda 195 yıllık bir zaman kazandırıyor! Ancak altı yıl önce bu sadece küçük bir fikirdi. Araştırmalarımız sonucunda, üyelerin yaklaşık %15'inin dizileri ilk beş dakika içinde manuel olarak ileri sardığını gördük. Bu durum, birçok kişinin girişi geçmek istediği konusunda bize güven verdi. 10 saniye ileri sarma butonu gibi birçok farklı ihtiyaca kısmen çözüm sunabilecek genel amaçlı bir çözüm üretmek yerine, sadece tek bir işi çok iyi yapan, tek amaçlı bir çözüm tasarladık.” - Netflix (NFLX) Ürün İnovasyonu Direktörü Cameron Johnson
- Sıradaki örnek biraz zorlama gelebilir ancak bir DAO'yu oluşturan unsurların bir spektrum üzerinde yer aldığını hatırlarsanız, özel sermaye devi Blackstone'un nasıl merkeziyetsizlik ve özerklik merceğinden görülebileceğini anlayabilirsiniz. Jonathan Gray, bu videoda çalışanlarını yetkilendirerek mükemmeliyet kültürünü nasıl teşvik ettiğini anlatıyor.
Yukarıdaki her şirketin temelinde, bir girişimin paydaşlarının ortak bir amaç uğruna çaba göstermeye teşvik edildiği bir kültür yatar. Firmaların açıklık ve merkezileşme düzeyleri farklı olsa da, çabalarını birbirine bağlayan şey, her bireyin yaptığı işin önemli olduğuna dair anlatıdır.
Anlatılar değerlidir.
Bu raporda, Dor Morag ve George Lowenstein, kendimize anlattığımız hikayelerin nasıl değere dönüştüğünü ampirik olarak kanıtlıyor. Anlatılar nesnelere anlam katar ve onlardan ayrılma isteğimizi azaltır, hatta bazen tamamen yok eder. Çalışmadaki katılımcılar, arkasında bir hikaye olmayan sıradan bir eşyaya kıyasla, hikayesi olan eşyalar için %33 daha yüksek satış fiyatı talep etmiş ve satmama eğilimlerinde %78'lik bir artış göstermiştir. Bu durum menkul kıymet işlemlerine de uyarlanmış olup NFT piyasası için de ilginç çıkarımlar sunmaktadır.
Ribbonfarm'dan Venkatesh Rao'nun bu notu, anlatıların organizasyonlar içinde nasıl kültür oluşturmak için kullanıldığını ana hatlarıyla açıklıyor. Kendisi lorecraft terimini kullanıyor ve hem web3 gruplarına hem de köklü şirketlere danışmanlık yapan üç otoriteden kanıtlar sunuyor. Bu kişiler, internet tabanlı bir yönetim düşüncesi ve organizasyon teorisi ekolünden geliyorlar. “Lore, organizasyonu bir arada tutan; kültürü, kimliği ve ortak tarih bilinciyle bu yeni organizmanın ekosistemini yaratan efsanevi bağdır.”
Evet, bu devrimin henüz başlarında olmamıza rağmen, web3 danışmanlarından oluşan ve teknolojinin yeni sınırlarını inşa etmeye katılmak isteyen DAO'lar ve şirketler için en iyi uygulamaları paylaşmaya yardımcı olan gelişmekte olan bir topluluk var. Lore'a odaklanarak, memnun edilmesi zor Y kuşağını cezbeden ve yeni bir düşünce biçimini teşvik eden ortamlar yaratıyorlar. Bu, Ben Evans'ın web3'ün ana akım tarafından benimsenmesi için ihtiyaç duyduğumuza inandığı yeni model olabilir mi?
Geçen hafta, geleneksel danışmanlık firmalarının teknolojiye dair yeni bir düşünce biçimi önerdiğini ve bunun müşteri ilişkilerini kurmak ve güçlendirmek için en etkili yol olduğunu gördük. Yukarıda, yenilikçi yönetim tekniklerinin nasıl mükemmeliyet kültürlerini beslediğine değindik. Web3 hakkındaki konuşmalar genellikle token'lara odaklanma eğilimindedir, ancak belki de işin özü bu temaların kesişim noktasındadır. Bu, teknolojiyi, onu inşa eden topluluğun çıkarlarını ilerletmek için yeni yollarla kullanmakla ilgilidir. İşletmeniz hazır mı?
Aquanow olarak, kurumların dijital varlıkların potansiyelini ortaya çıkarmalarına yardımcı oluyoruz, bu nedenle siz veya tanıdığınız biri bu işlevselliği değerlendiriyorsa, bizimle iletişime geçin. Uzmanlığımızla rakiplerinizin önüne geçmenize yardımcı olmaktan memnuniyet duyarız.
Web3 hareketine katkıda bulunmak istiyorsanız, Aquanow olarak ekibimize katılacak meraklı ve motivasyonu yüksek kişiler arıyoruz. Bizimle doğrudan iletişime geçebilir veya güncel iş ilanlarımıza buradan göz atabilirsiniz.
.png){kind=spacer}
