Dünya genelindeki düzenleyiciler ve sektör temsilcileri yaklaşan dijital varlık mevzuatının ayrıntılarını netleştirmeye devam ederken, daha fazla şeffaflıktan yana olan paydaşlar, protokol düzeyindeki verilerin erişilebilirliğinden ve şeffaflığından memnuniyet duyabilirler. Serbestçe erişilebilen açıklamalar, piyasa bütünlüğünün güçlenmesine yardımcı olur. Halka açık blok zincirlerinin doğası gereği, işlem bilgileri neredeyse gerçek zamanlı olarak mevcuttur. Verileri sorgulamak ve indekslemek zor olabilir, ancak birçok hizmet ve gözü pek analist bu becerileri henüz geliştirmemiş olanlar için ücretsiz özetler sunmaktadır. Muhasebede olduğu gibi hesaplama yöntemlerinde farklılıklar olsa da, ekonomik ve ticari eğilimlerin periyodik düzenleyici bildirimlerden daha sık bir şekilde ortaya çıktığını görmek yine de faydalıdır.
Finansa ilk adım attığımdan beri bankacılık iş modeline karşı bir ilgim var. Bir aracının, güvenliği sermaye arz ve talebiyle birleştirerek nasıl kârlı bir iş kurabildiği bana çok etkileyici geliyor. Hatta, kredi piyasalarının kodlanması beni merkeziyetsiz finans dünyasının derinliklerine çeken asıl unsur oldu. O günden beri de bir daha çıkamadım… Bu nedenle, Maker'ın 2022 yıllık raporuna göz atmaya hevesliydim – özellikle de son dönemde düzenleyicilerin şeffaflığa yaptığı vurgu bağlamında.
MakerDAO , ilk DeFi projelerinden biridir. 2014 yılında, kullanıcıların bir akıllı sözleşmeye teminat yatırarak DAI (ABD dolarına sabitlenmiş bir stabil kripto para) üretebilecekleri, izne tabi olmayan bir kredi platformu oluşturma hedefiyle tasarlanmıştır. DAI, dijital varlık ekosistemi içinde kullanılabilir ve sabitliği; aşırı teminatlandırma, otomatik işlem mekanizmaları ve oyun teorisinin birleşimiyle korunur (buradan daha fazla bilgi edinebilirsiniz). Başlangıçta, “kasalar” varlığı destekleyen teminatlar Ether ile güvence altına alınmıştı, ancak artık başka tokenlar da kabul ediliyor. 2021 yılında, Maker, zincir dışı kredilerle desteklenen DAI ihraç etmeye başladı; günümüzde gerçek dünya varlıkları (RWA) olarak adlandırılan bir dikey. Bilanço perspektifinden bakıldığında DAI, bir akıllı sözleşmedeki müşteri mevduatlarıyla güvence altına alınan protokolün yükümlülüklerini temsil eder. Bu, nakit (varlık) karşılığında hamiline anapara artı faiz (yükümlülük) ödeme sözü veren banka vadeli mevduatına benzer.
Tahmin edebileceğiniz gibi, Maker için finansal açıdan zor bir yıldı. 2021 yılına kıyasla Gelirler %42 düşüşle 65 milyona geriledi ve Faaliyet Giderleri %119 artışla 46 milyona yükseldi . Genel olarak protokolün kârlılığı önemli ölçüde darbe aldı; Net Faaliyet Kazancı %79 düşüşle 18,8 milyona geriledi. Gelirlerdeki bu zayıflık, dijital varlık piyasasındaki genel kaldıraç azaltma sürecine bağlanabilirken, artan maliyetler ise (çoğu halka açık şirketin raporlanan kârlılık rakamlarından çıkaracağı) kurumsal yeniden yapılanma ile ilgilidir. Bazı batık krediler oluştu, ancak bunlar bilançonun büyüklüğüne kıyasla önemsiz düzeyde kaldı. Etkileyici bir şekilde, protokol, zincir üstünde yaşanan en kötü kredi krizinde dahi para kazandırmaya devam etti.
*Maker, finansal verilerini DAI cinsinden ifade etmektedir
Maker, yıllık raporunda bu düzeyde bir ayrıntı sunan öncü bir kuruluştur, ki bunun belirli bir öznellik içerdiğini kendileri de kabul etmektedir. Bununla birlikte, zincir üstündeki verileri kullanarak bazı metrikleri benzerleriyle karşılaştırabiliriz. Kripto ekonomisinde Maker'ın başlıca iki rakibi Aave ve Compound'dur. Aşağıdaki grafikler kapsamlı olmaktan uzak olsa da, her bir protokolün göreceli konumunu değerlendirmek için iyi bir başlangıç noktası sunmaktadır.
Geleneksel finansta, Fiyat/Satış (F/S) oranını bir değerleme metriği olarak kullanmak sorunludur; çünkü yatırımcılar yalnızca bir işletmenin kalan nakit akışları üzerinde hak sahibidir ve gelir ile kâr arasında birçok kalem bulunur. Yine de bu rakam, yatırımcıların bir dolarlık satış için ne kadar ödeme yaptığını hızlıca değerlendirmeyi sağlar. İşte başlıca DeFi kredi platformları için [Tam Seyreltilmiş Piyasa Değeri / (Ort. Yıllıklandırılmış Son 28 Günlük Satışlar)] oranları:
Bu bağlamda, Maker'ın göreceli olarak pahalı işlem görme eğiliminde olduğunu görüyoruz; bu durum, sektördeki ilk oyunculardan biri olması ve kripto sektöründeki lider büyüklüğüyle ilgili olabilir. Alternatif olarak yatırımcılar, protokolün “bilançosunu daha da optimize etme” potansiyeline yüksek bir olasılık atfediyor olabilirraporda belirtildiği üzere. Geleneksel hisse senetleriyle kıyaslandığında, üçü de oldukça pahalı olarak nitelendirilebilir.
Kilitli Toplam Değer (TVL), bir DeFi protokolüne yatırılan sermaye miktarıdır. Bu metrik, USD cinsinden ölçüldüğünde teminat değerinin piyasayla birlikte dalgalanması nedeniyle tartışmalıdır. Ancak, zincir üstü borç verenler arasında karşılaştırma yaparken bu durum daha az önem taşır. Fiyat/Satış (P/S) oranında olduğu gibi, yatırımcılar genellikle göreceli değerleme için fiyatı pay kısmında kullanarak metrikleri standartlaştırırlar. Aşağıda [Tamamen Seyreltilmiş Piyasa Değeri / TVL] oranını sunuyoruz:
Piyasa gözlemcileri genellikle bir [Piyasa Değeri / TVL] oranının birin altında olmasını iyi bir değer göstergesi olarak kabul eder. Maker nispeten ucuz görünüyor, bu da daha detaylı bir incelemeyi hak ediyor. Aave ve Compound, ek TVL çekmesi beklenen gelecekteki bir gelişmeyi mi fiyatlıyor? Maker'ın varlıkları risk altında mı? Belki de bu, düşük performans gösterenlerin ayı piyasasından çıkışa öncülük ettiği başka bir örnektir…
Bir teknolojik ekosistemin sağlığını ölçmek için genellikle şuna bakılır: Geliştirici Aktivitesi. Aşağıda, üç büyük borç verme protokolünde aktif olarak geliştirme yapan yazılımcıların sayısını gösteren grafikler yer almaktadır:
Toplam Geliştirici (son 28 gün):
Yeni Geliştirici (son 28 gün):
Yeni geliştirici trendi oldukça ilgi çekici, çünkü ilk kez Maker mühendisi olanlarda keskin bir artış gözlemliyoruz. Onları cezbeden ne olabilir?
Son olarak, inovasyonu yönlendiren güçlü bir geliştirici ekosistemi görmek harika olsa da, insanların etkileşime girmek isteyeceği ürünler geliştirme konusundaki başarılarının kaba bir ölçüsü Günlük Aktif Kullanıcı (DAU) sayısıdır. Yine bu metriği, [Tam Seyreltilmiş Piyasa Değeri / DAU] kullanarak üç borç verme piyasası genelinde standartlaştıracağız:
Burada Aave açık ara lider konumda. Zincir içi verileri kullanarak yaptığım incelemede, yukarıdaki grafikteki sıralamaların grubun normalize edilmiş [Toplam Gelir / DAU] sıralamalarıyla eşleştiğini fark ettim; bu da piyasanın satış dönüşümlerindeki pozitif değişim oranlarını ödüllendirdiği anlamına geliyor.
Geleneksel menkul kıymet analizinde olduğu gibi, protokolleri göreceli değerleme yöntemiyle değerlendirmek hem bir sanat hem de bir bilimdir. Benim en ilginç bulduğum nokta ise bu verilerin blok blok erişilebilir olması ve paydaşların temel göstergelerdeki değişimleri gerçekleştiği anda görmelerine olanak tanımasıdır. Token fiyatı spekülatörlerini bilgilendirmenin yanı sıra, bu bilgiler karşı taraf risk değerlendirmesine yardımcı olur ve içeriden öğrenenlerin ticareti gibi sorunlara yol açan bilgi asimetrilerini önler.
Bir sonraki Digital Dive sayımızda, yukarıda sorulan soruları yanıtlamak için geleneksel finans kuruluşlarından gelen güncel açıklamaları kullanarak zincir içi verilerin analizlerimizi nasıl zenginleştirebileceğini tartışmaya devam edeceğiz. Daha da önemlisi, halka açık blok zincirlerinden, yasal bildirimlerden ve kazanç çağrılarından elde edilen bilgilerin önümüzdeki yıllarda giderek daha fazla örtüşmesinin muhtemel olduğunu açıklayacağız.
.png){kind=spacer}
